Afrika'nın Büyük Göller Bölgesi'nde (Uganda, Ruanda, Burundi, Kongo Demokratik Cumhuriyeti, Tanzanya ve Kenya) tarım, değişen çevre koşulları ve süregelen siyasi gerilimler nedeniyle zorlu bir süreç yaşıyor. Bu durum, tarımsal verimliliğin düşük olmasına ve bölgede yüksek oranlarda gıda güvensizliğine yol açıyor.
Çiftçiler, kaliteli tohuma erişim zorluğu, aşırı hava koşulları (sel, kuraklık, sıcak hava dalgaları) ve silahlı çatışmalar gibi etkenlerle mücadele ediyor. Düşük girdili tarım sistemlerinin yaygın olduğu Sahra altı Afrika'da, bitki hastalıkları ve zararlılarından kaynaklanan kayıplar genellikle daha yüksek oluyor.
Bitki patoloğu ekibinin Burundi ve Ruanda'da yaptığı son araştırmada, muz, manyok, patates ve tatlı patates ürünlerindeki 27 bitki patojeni ve zararlısı incelendi. Makine öğrenmesi kullanılarak, iklim ısındıkça bu zararlıların ve hastalıkların nasıl yayılabileceği analiz edildi.
İklim değişikliği, tarım zararlılarını yeni tarım arazilerine doğru yukarı itebilir
Araştırmada kullanılan modelleme araç kutusu, belirli ürünleri hedef alan patojenlerin ve zararlıların yayılmasını kolaylaştırabilecek tarım arazisi alanlarını belirledi. Bulgular, Ruanda, Burundi ve çevresindeki bölgelerin, zararlıların ve hastalıkların ürün tarlalarında yayılması için bir yol olabileceğini gösteriyor.
Daha yüksek sıcaklıklar bu durumu daha da kötüleştirebilir. İklim değişikliği, bitki patojenlerinin ve zararlıların geçmişte gelişme olasılığının daha düşük olduğu yeni bölgelere yayılmasına izin verebilir. Büyük Göller Bölgesi'ndeki tepeler ve dağlar ısındıkça, incelenen 27 patojen ve zararlının %44'ünün daha yüksek rakımlarda daha yaygın hale gelebileceği öngörülüyor.
Ancak, tüm patojen ve zararlıların daha büyük sorun haline gelmeyeceği de belirtiliyor. %17'sinin daha yüksek rakımlarda daha az yaygın hale gelebileceğine dair kanıtlar bulundu, çünkü koşullar onlar için fazla sıcak hale geliyor. Ulusal tarım programlarının, hangi patojen ve zararlılar için plan yapmaları gerektiğini bilmesi önem taşıyor.
Çiftçiler nasıl uyum sağlayabilir ve ürünlerini koruyabilir?
Araştırma sonuçları, bitki hastalıkları ve zararlıların nerede ve ne zaman ortaya çıkabileceğini tahmin eden karar verme araçlarını iyileştirmeye yönelik gelecekteki çalışmalar için bir temel oluşturuyor. Bu bulgular, yetiştiriciler ve politika yapıcılar için iklim değişikliği gerçeklerine dayalı kararlar almak üzere araçlar geliştirmek için kullanılabilir.
Çiftçiler ve tarım paydaşları, ürün sağlığını ve verimliliğini koruyabilmek için iklim-akıllı tarım uygulamalarını benimsemelidir. Bu, gıda üretimini artıran, ürünlerin iklim değişikliğine uyum sağlamasına yardımcı olan ve çevreyi koruyan uygulamaları içerir.
Hükümetlerin düzenli zararlı ve hastalık gözetimi yapması ve bitki hastalıklarının yönetilmesi gereken yerleri tahmin etmesi daha da önem kazanacaktır. Hangi hastalıkların ve zararlıların daha fazla yayılma olasılığı olduğunu bilmek, uyum sağlamayı planlamak için anahtar olacaktır.
Hastalık gözetimini, tahmin modellemesini ve sürdürülebilir zararlı yönetimi stratejilerini iyileştirmek için birçok fırsat bulunmaktadır. Ancak, birçok ulusal bitki koruma organizasyonu kaynak sınırlamaları, personel eksikliği ve yetersiz altyapı ile karşı karşıyadır. Bu durum, kapsamlı izleme ve müdahale programlarını uygulama yeteneklerini sınırlamaktadır.
Ürünlerin afetler sırasında kötü yönetilmesi veya terk edilmesi durumunda, patojenlerin ve zararlıların bölge genelinde daha kolay yayılabileceği de bir diğer sorundur. Daha iyi bilgi ile devlet kurumları ve insani yardım kuruluşları, en önemli patojenleri ve zararlıları hedeflemek ve en çok etkilenecek yerleri korumak için önceden plan yapabilirler.