British American Tobacco (BAT) Kenya, VELO nikotin keselerinin yasa dışı tanıtımı ve tütün kontrol yasalarının ihlali iddiaları nedeniyle şirketten 4,5 milyar Kenya Şilini (yaklaşık 33 milyon ABD doları) talep eden bir anayasal dava ile karşı karşıya.
Dava, kamu sağlığına verilen zarar, tütün bırakma, halk sağlığı eğitimi ve gençlerde nikotin bağımlılığının tedavisi için 1,5 milyar Şilin'lik bir kamu sağlığı fonuna ödeme yapılmasını ve ayrıca ürünün geri çağrılmasını talep ediyor. Ek olarak 3 milyar Şilin'lik cezai tazminat da isteniyor.
BAT Kenya'ya açılan davada ne iddia ediliyor?
23 yaşındaki Vivian Anemba tarafından açılan davada, sağlık düzenleyicileri ve devlet savcılarının da borsada işlem gören şirkete karşı tütün kontrol yasalarını uygulamada başarısız olmakla suçlanıyor.
VELO, nikotin, aroma ve bitki bazlı lifler içeren dumansız, tütünsüz keselerdir. Kullanıcılar bu keseleri üst dudak ile diş eti arasına yerleştirir ve nikotin ağız yoluyla emilir.
VELO ürünü nedir ve nasıl kullanılıyor?
Anayasa ve İnsan Hakları Mahkemesi'nin Nairobi'deki Bölümü'ne sunulan dilekçe, şirketin eğlence mekanları, akran tanıtımcıları ve bireysel nikotin keselerinin perakende satışı yoluyla genç tüketicileri yasa dışı bir şekilde hedef aldığını belirterek VELO nikotin keselerinin tanıtımını durduracak geçici emirler talep ediyor.
Dilekçede davalı olarak BAT Kenya, Tütün Kontrol Kurulu, Sağlık Bakanı, Kamu Savcıları Direktörü (DPP) ve Başsavcı yer alıyor.
Yargıç Gregory Mutai, davacının davayı üç iş günü içinde davalılara tebliğ etmesine karar verdi.
Davalılara yanıtlarını sunmaları için 14 gün süre verildi ve dosya 8 Ekim'de uyumluluk ve sonraki talimatlar için mahkemeye geri dönecek.
4,5 milyar Şilin'lik talep dışında, dilekçe BAT'ın davayı karara bağlayana kadar teminat olarak 500 milyon Şilin ve masraflar için 10 milyon Şilin yatırmasını istiyor.
Davacı BAT Kenya'dan ne talep ediyor?
Ayrıca VELO tanıtımlarını kalıcı olarak durduracak emirler, BAT'ı ürünleri geri çağırmaya ve yeniden paketlemeye zorlayacak emirler, Tütün Kontrol Kurulu'na şirketin pazarlama uygulamalarını denetleme talimatı ve DPP'ye BAT'ı, yöneticilerini, görevlilerini ve tanıtımcılarını Tütün Kontrol Yasası kapsamındaki suçlardan soruşturma ve kovuşturma yapma gerekliliği de talep ediliyor.
Anemba'ya göre, BAT'ın pazarlama kampanyası tütün tanıtımını, yaşam tarzı reklamcılığını, promosyon teşviklerini ve yasal minimumun altındaki miktarlarda tütün ürünlerinin satışını yasaklayan hükümleri ihlal ediyor.
Anemba, BAT'ın Haziran ve Temmuz aylarında Syokimau'daki eğlence mekanlarında VELO'yu pazarladığını, üniversite öğrencilerinin genç tüketicileri çekmek için kullanıldığını ve nikotin keselerinin bireysel olarak 30 ila 40 Şilin'e satıldığını belirtiyor.
“Tanıtımcıların, markalı araçların, ürün teşhirlerinin, VELO ambalajlarının ve keselerin perakende satışının fotoğraflarını çektim. Aktivite ülke çapındaydı,” diyor ve kampanyaların üniversite tatili dönemine denk geldiğini ve BAT'ın öğrencilerin boşta olduğu zamanlarda tanıtımcılar görevlendirdiğini ekliyor.
Avukatı Allan Mulama, dilekçesinde BAT'ın faaliyetlerinin Tütün Kontrol Yasası ile sağlık, tüketici koruma ve çocukların korunmasına ilişkin anayasal hakları ihlal eden “yerinde aktivasyon kampanyaları, komisyona dayalı tanıtım programları, markalı mekanlara sızma ve VELO keselerinin koordine perakende satışı” anlamına geldiğini belirtiyor.
Kaynak: Business Daily Africa