Temmuz ayının 30 ve 31'inde on binlerce genç Faslı, İspanya'ya ait Ceuta yerleşimine zorla giriş yaptı. Bu durum, Fas'ın ekonomik olarak gelişmiş olmasına rağmen göç eğiliminin neden arttığı sorusunu gündeme getirdi.
On binlerce genç Faslının İspanya'ya ait Ceuta'ya zorla giriş yapması, gelişmekte olan ülkelerdeki göç dinamiklerini yeniden gündeme getirdi. Fas, Afrika'nın gelişmiş ekonomilerinden biri olmasına rağmen, genç işsizlik ve sınırlı yasal göç yolları bu durumu tetikliyor. Uzmanlar, kalkınma politikalarının bu göç eğilimini göz önünde bulundurması gerektiğini belirtiyor.
Neden Gelişmiş Bir Ülkeden Göç Ediliyor?
Fas, Afrika'nın altı büyük ekonomisinden biri olup, gayri safi yurt içi hasılası (GSYH) yaklaşık 150 milyar dolar civarındadır. Otomotiv endüstrisi gibi sektörler gelişmiş durumdadır. Ancak, göç araştırmacısı Michael Clemens'a göre, Fas'ın kişi başına düşen geliri satın alma gücü paritesi (SGP) bazında 10.000 dolara yaklaştığı için, göç etme eğiliminin en yüksek olabileceği "çan eğrisi"nin zirvesine yakın bir konumda bulunuyor. Bu durum, ekonomik büyümenin uzun vadede göçü artırma eğiliminde olabileceğini gösteriyor.
Göçü Tetikleyen Üç Etken Nedir?
Durumu açıklayan üç temel etken bulunuyor:
- Kalkınma Potansiyeli: Gelişme, potansiyel göçmenlere ayrılma maliyetini karşılayacak imkan sağlıyor.
- İşgücü Piyasası Kapasitesi: İşgücü piyasasının yeni işçileri absorbe etme kapasitesi, yurt dışı fırsatları arayanların sayısını belirliyor.
- Yasal Göç Yolları: Yasal göç yollarının mevcudiyeti, insanların güvenli seyahat etmelerini veya tehlikeli düzensiz geçişlere başvurmalarını etkiliyor.
Fas'ta Genç İşsizlik Sorunu
Fas'ın istihdam rakamları, özellikle gençler arasındaki işsizlik oranının yüksekliğini ortaya koyuyor. 2025'te ekonomi 193.000 iş yaratsa da, 15-24 yaş arası gençlerde işsizlik %37,2'ye yükseldi. Yetersiz istihdam edilenlerin sayısı da arttı. Ekonomik büyüme iş yaratıyor ancak genç neslin beklentilerini karşılayacak kadar hızlı değil.
Avrupa'nın Politikaları ve Sonuçları
Avrupa'nın göç politikaları, son on yılda Fas'a sağlanan fonların çoğunu sınır kontrollerine harcadı. Yasal istihdam yollarını açmak için ise neredeyse hiç kaynak ayrılmadı. Bu durum, insanları dışarıda tutmaya odaklanırken, göçü yönetme stratejilerinin zayıf kalmasına neden oldu.
Ceuta'daki olaylarda en az 18 kişi hayatını kaybetti. Fas, kuraklık gibi iç sorunlarla da mücadele ediyor ve Ceuta'ya girenleri geri almayı taahhüt etti. Ancak bu durum, altta yatan genç işsizlik sorununu çözmüyor.
Her yıl milyonlarca genç Afrikalı işgücü piyasasına giriyor ve sınırlı sayıda resmi iş için rekabet ediyor. Afrika, Fas'ın yaşadığı bu aşamaya girerken, birçok ülkenin bunu yönetme kapasitesi daha düşük. Ceuta olayı, hem Afrika hem de Avrupa için küresel ekonomik dayanışma ihtiyacını vurguluyor.
Kaynak: Ecofin Agency