Gana'da Kaotik Ulaşım: Daha Az Araçla Daha Fazla İnsan Nasıl Taşınır? - Araştırma

Her sabah Gana'nın başkenti Akra'da binlerce insan, minibüsler ve taksilerin sınırlı yol alanında rekabet ettiği trafikte bekliyor. Ganalıların %70'inden fazlası, günlük hareketlilikleri için ağırlıklı olarak minibüsler (trotrolar) ve taksiler gibi gayri resmi toplu taşıma araçlarına bağımlı. Akra'daki yolcu yolculuklarının yaklaşık %84'ü bu ulaşım türleriyle yapılıyor (2017 tahmini). Sektörün gayri resmi doğası nedeniyle araçların kesin sayısı bilinmiyor, ancak her gün Akra yollarında binlerce taksi ve trotro aktif olarak hizmet veriyor. Sürekli bir hareketlilik olmasına rağmen, trafiğin ilerleyişi yavaş. Gana şehirleri hareket ediyor, ancak verimli bir şekilde değil. Taksi ve minibüs hizmetleri hayati önem taşıyor. Esnek, nispeten uygun fiyatlı ulaşım sağlıyorlar ve resmi sistemlerin ulaşmadığı bölgelere erişim imkanı sunuyorlar. Milyonlarca insan için günlük seyahatin bel kemiğini oluşturuyorlar. Ancak şaşırtıcı derecede az şey, bu araçların çeşitliliği ve özellikleri hakkında biliniyor. Kentsel ulaşım sistemlerinin, özellikle mobilite zorluklarının yaşandığı hızla büyüyen şehirlerde nasıl daha verimli ve iklim dostu hale getirilebileceği üzerine araştırmalar yapıyorum. Gana'nın kentsel ulaşım sistemindeki ticari araç modellerine ilişkin yakın zamandaki çalışmamda , şu anda faaliyette olan 52 farklı taksi ve trotro türü belirledim. Bu çeşitlilik, koordineli, büyük ölçekli planlamadan çok piyasa talebi tarafından şekillendirilmiş bir sistemi yansıtıyor. Bulgularım, araç kapasitesi ve hizmet modellerindeki farklılıklarla birlikte oldukça çeşitli bir filo yapısı gösteriyor. Geleneksel yakıtlara ve eski araçlara güçlü bir bağımlılık var. Bu örüntüler, kasıtlı ve yapılandırılmış bir modernizasyon yerine zamanla kademeli olarak gelişmiş bir filoyu işaret ediyor. Sonuç olarak trafik sıkışıklığı, daha yüksek yakıt tüketimi ve artan emisyonlar ortaya çıkıyor. Daha yapılandırılmış bir kentsel ulaşım yaklaşımının, şehirlerin daha az araçla daha fazla insan taşımasına, düşük doluluk oranına sahip tekrarlayan yolculukları azaltmasına ve filo düzenlemesi ile planlamasını iyileştirmesine olanak tanıyacağını savunuyorum. Verimlilik Neden Büyüyen Bir Sorun? Çoğu taksi, tipik olarak sedan otomobiller olup, yolculuk başına yalnızca birkaç yolcu taşır ve kısa mesafelerde çalışır. Yaklaşık 10-20 kişi kapasiteli trotrolar daha fazla yolcu taşır ve daha uzun rotalarda seyahat eder. Ancak yine de, yolculuk başına 50 veya daha fazla yolcu taşıyabilen toplu taşıma için kullanılan büyük otobüslerin sunduğu kapasitenin altında kalıyorlar. Bu, aynı sayıda yolcuyu taşımak için daha fazla araca ihtiyaç duyulduğu anlamına geliyor. Sadece Akra'da, bu ulaşım türleriyle günlük yaklaşık bir milyon yolcu yolculuğu yapılıyor. Talep arttıkça, sistem araç başına kapasiteyi artırmak yerine daha fazla araç ekleyerek yanıt veriyor. Bu örüntü, şehrin hızlı motorizasyonunda açıkça görülüyor: araç sahipliği 1990'da bin kişi başına yaklaşık 40'tan 2015'te bin kişi başına 260'a yükseldi. Bu durum, artan mobilite talebinin büyük ölçüde daha verimli, daha yüksek kapasiteli ulaşım yerine yollardaki daha fazla araç aracılığıyla karşılandığını gösteriyor. Sonuç, artan trafik sıkışıklığı, daha uzun seyahat süreleri ve zaten sınırlı olan yol altyapısı üzerindeki artan baskıdır. Yolcular için bu, trafikte daha fazla zaman geçirmek anlamına geliyor. Şehirler için ise azalan ulaşım verimliliği anlamına geliyor. Düşük Kapasiteli Ulaşımın Çevresel Maliyetleri Düşük doluluk oranına sahip araçların hakimiyeti çevreyi de etkiliyor. Daha az yolcu taşıyan araçlar genellikle daha fazla yakıt tüketir ve daha yüksek kapasiteli ulaşım türlerine kıyasla yolcu-kilometre başına daha yüksek emisyon üretir. Örneğin, kentsel ulaşım üzerine yapılan bir çalışma , toplu taşıma otobüslerinin sedan otomobillere kıyasla emisyonları %82-94 oranında azaltabileceğini bulmuştur. Akra'daki büyük bir düşük doluluk oranlı araç filosunun kümülatif etkisi, daha yüksek toplam yakıt tüketimine ve artan kentsel emisyonlara katkıda bulunuyor. Yüksek kapasiteli toplu taşıma sistemlerini genişletmek ve güçlendirmek sadece bir ulaşım sorunu değil, aynı zamanda çevresel bir sorundur. Şehirler ve Yolcular İçin Ekonomik Etkiler Ulaşım sistemlerindeki verimsizliğin doğrudan ekonomik sonuçları vardır. Daha yüksek yakıt tüketimi, sürücüler için işletme maliyetlerini artırır ve bu da nihayetinde daha yüksek ücretlere dönüşebilir. Trafik sıkışıklığı, insan ve mal hareketini yavaşlatarak üretkenliği azaltır ve kentsel alanlarda iş yapma maliyetini artırır. Verimli ulaşım sistemleri, güvenilirliği artırarak ve gecikmeleri azaltarak ekonomik büyümeyi destekler. Gana şehirleri genişledikçe, bu verimlilikler daha da kritik hale geliyor. Mevcut Sistem Neden Devam Ediyor? Bu zorluklara rağmen, taksiler ve trotrolar iyi nedenlerle hakimiyetini sürdürüyor.