Güney Afrika'nın Resmi Ekonomisi İhtiyaç Duyulan İstihdamı Sağlayabilir mi?
Güney Afrika'da resmi sektörün istihdam yaratma kapasitesi sorgulanıyor. Son 10 yıla ait veriler, ülkenin yıllık ortalama sadece 130.000 net yeni tam zamanlı eşdeğer iş fırsatı yarattığını gösteriyor. Bu oran, yıllık %1'in altında bir büyümeye denk geliyor ve artan nüfusu karşılamak için yetersiz. İşsiz başvuru sahibi sayısı 2014'ten bu yana yaklaşık 8 milyondan 12 milyona yükselirken, resmi sektördeki istihdam sayısı 12 milyon civarında seyrediyor. Ekonomistler, resmi sektör istihdamının yıllık %3 büyümesi durumunda bile işsizliği önemli ölçüde azaltmanın 50 yıldan fazla süreceğini belirtiyor.
Genç İşsizlik Krizi Derinleşiyor
Sorun sadece iş yaratma hızında değil, aynı zamanda kimlerin geride kaldığında da yatıyor. En son vergi verileri, genç neslin iş arama konusunda her zamankinden daha kötü durumda olduğunu ortaya koyuyor. COVID-19 pandemisi, genç ve yaşlı çalışanlar arasındaki işgücü piyasası sonuçları üzerinde ayrıştırıcı bir etki yarattı. 35 yaş üstü çalışanlar pandeminin etkilerine karşı daha dirençli olurken, 15-25 ve 25-35 yaş arası genç gruplar işten çıkarmalardan en çok etkilenenler oldu. Bu yaş gruplarında istihdamda belirgin bir toparlanma görülmedi ve iş yaratma, gençlerden daha da uzaklaşmış görünüyor.
Standart Ekonomik Araçların Sınırları
Ana akım ekonomi teorisi ve ilgili ampirik çalışmalar, Güney Afrika'nın işsizlik krizi için yeterli çözümler sunamıyor. Mevcut ekonomik modeller, küçük ayarlamalarla krizin üstesinden gelinebileceği varsayımına dayanıyor, ancak Güney Afrika'nın durumu daha büyük değişiklikler gerektiriyor. Asgari ücretler ve işgücü maliyetleri etrafındaki tartışmalar da bu sınırlılıkları gösteriyor. İstihdam vergisi teşvikleri ve sektörel asgari ücret yasalarının istihdam üzerinde sınırlı bir etkisi olduğu görülüyor. Yüksek ulaşım maliyetleri gibi mekansal kısıtlamalar da düşük ücretli işlerin bile erişilebilirliğini zorlaştırıyor.
Politika Seçenekleri
Kayıt dışı ekonomi, altyapı odaklı teşvikler ve temel gelir hibesi gibi alternatif politikalar değerlendiriliyor. Kayıt dışı ekonomi, resmi imalattan daha fazla işçi istihdam ediyor ve marjinalize edilmiş topluluklar için potansiyel taşıyor. Ancak Güney Afrika'nın bu sektörü desteklemek için tutarlı bir stratejisi bulunmuyor. Temel gelir hibesi, kamu sektörünün idari kapasitesi nedeniyle cazip olsa da, maliyet ve kamu maliyesi üzerindeki riskler önemli bir kısıtlama. Büyük ölçekli altyapı yatırımları, asgari istihdam garantileri ve kamu istihdam programları da potansiyel çözümler arasında yer alıyor. Ancak bu yaklaşımların ölçeğe ulaşması için gereken finansal maliyet ve küresel finansal piyasaların tepkisi belirsizliğini koruyor.
Stratejik Bahisler Yapmak
Güney Afrika'nın milyonlarca iş yaratmak için resmi sektöre ihtiyacı devam ediyor, ancak resmi istihdamın bir gecede artması beklenemez. Milyonlarca Güney Afrikalının çalışmaya istekli ve muktedir olduğu bir ortamda, mevcut durum sürdürülemez. Bu nedenle, cesur ve stratejik bahisler yapmanın zamanı geldiği vurgulanıyor.
