Araştırma firması Mordor Intelligence'ın raporuna göre, Afrika'nın yenilenebilir enerji pazarı 2026'da 86,95 GW'tan 2031'de 179,66 GW'a ulaşacak. Bu, yıllık %15,62'lik bir bileşik büyüme oranına işaret ediyor. Raporda, düşen fotovoltaik maliyetleri, kalkınma finansman kuruluşlarının (DFI'ler) desteğiyle genişleyen mini şebeke programları ve gelişen yeşil hidrojen ihracat merkezlerinin büyümenin ana itici güçleri olduğu belirtiliyor.
Afrika'da Hangi Yenilenebilir Enerji Kaynakları Öne Çıkıyor?
2025'te pazarın %62,25'ini oluşturan hidroelektrik yerini, 2026-2031 arasında yıllık %27,84 büyüme öngörülen güneş enerjisine bırakacak. Daha kısa inşaat süreleri ve düşük ön sermaye gereksinimleri bu büyümeyi destekleyecek. Mısır ve Fas'ta güneş enerjisi ihale tarifeleri 2025'te kWh başına 0,03 doların altına indi. Küresel polisilikon arz fazlası nedeniyle güneş paneli fiyatları 2026 başında watt başına 0,12 dolara kadar geriledi. Güney Afrika'nın yedinci yenilenebilir enerji ihalesinde, önceki ihalelere göre %60 düşüşle ortalama 0,025 dolar/kWh fiyatla 2,6 GW kapasite tahsis edildi.
Mini Şebekeler ve Yeşil Hidrojen İhracatı Büyümeyi Nasıl Destekliyor?
DFI'ler, büyük ölçekli yeşil enerji projeleri için finansmana erişimi artırıyor. Dünya Bankası destekli Mission 300 girişimi, 2030'a kadar 300 milyon Afrikalıyı daha elektriğe bağlamak için 35 milyar dolar taahhüt etti. Nijerya'nın DARES programı, 90.000 sistem ve dokuz mini şebekeyi finanse ederek kırsal elektrik maliyetlerini kWh başına 0,80 dolardan 0,35 dolara düşürdü. Fas, 32,5 milyar dolarlık yatırım planıyla bölgesel bir yeşil hidrojen lideri olmayı hedefliyor ve yılda 3 milyon metrik ton temiz hidrojeni Avrupa'ya ihraç etmeyi planlıyor. Namibya'daki Hyphen projesi ise yılda 300.000 metrik ton hidrojen üretmeyi amaçlıyor.
Afrika Yenilenebilir Enerji Pazarındaki Kısıtlamalar Nelerdir?
Güney Afrika'nın rüzgar projesi hattının genişlemesi ve kurumsal enerji satın alma anlaşmalarının artması da büyümeyi destekleyecek faktörler arasında. Ancak rapor, yenilenebilir enerji kısıtlaması (curtailment) gibi zorluklara da dikkat çekiyor. Operatörler, yenilenebilir enerji çıktısı şebeke kapasitesini aştığında güç üretimini azaltmak zorunda kalıyor. Güney Afrika 2024'te 4.363 GWh yenilenebilir enerjiyi kısıtladı. Döviz dönüştürülebilirliği de bağımsız enerji üreticileri için bir kısıtlama oluşturuyor; Zambiya kwachası 2024-2025'te değerinin %40'ını kaybetti.
Pazarın Rekabetçi Yapısı
Afrika'nın yenilenebilir enerji pazarında ACWA Power ve Masdar gibi Körfez merkezli geliştiriciler hakim durumda. TotalEnergies, Enel Green Power ve ENGIE gibi Avrupalı gruplar hibrit güneş ve depolama çözümleriyle öne çıkıyor. JinkoSolar, Canadian Solar ve First Solar gibi Çinli firmalar ise Afrika'ya yapılan fotovoltaik ekipman sevkiyatlarının %65'ini sağlıyor. Scatec ve Mainstream Renewable Power ise projelerde öz sermaye paylarını koruyarak işletme nakit akışlarını güvence altına alıyor.
Afrika'nın yenilenebilir enerji pazarı, düşen maliyetler ve artan finansmanla birlikte 2031'e kadar önemli bir büyüme göstermesi bekleniyor. Güneş enerjisi ve yeşil hidrojen ihracatı öne çıkarken, şebeke kapasitesi ve döviz kurları gibi zorluklar da sektörün gelişimini etkileyebilir.
Kaynak: Ecofin Agency