Birleşmiş Milletler'in (BM) raporuna göre, küresel açlık 2025 yılında üçüncü kez azaldı ve her kıtada iyileşme kaydedildi. Ancak iklim şokları ve ticaret aksaklıklarından kaynaklanan artan riskler, gelecekteki ilerlemeyi tehdit edebilir.
BM'ye bağlı beş kurum tarafından hazırlanan Dünya Gıda Güvenliği ve Beslenme Durumu raporuna göre, geçen yıl dünya nüfusunun %7,8'i, yani yaklaşık 645 milyon kişi açlıkla mücadele etti. Bu oran, 2024'te %8,1 ve 2022'de %8,6 idi.
Küresel açlık azalırken hangi bölgeler öne çıkıyor?
İlerlemenin büyük kısmı, özellikle Hindistan'ın bulunduğu Asya ile Latin Amerika ve Karayipler'deki kazanımlardan kaynaklandı. Bazı Afrika ülkeleri de yıllarca süren kötüleşmeyi tersine çevirmeye başladı, ancak kıta 2025'te 309 milyon kişiyle (her beş Afrikalıdan biri) dünyanın en çok yetersiz beslenen nüfusuna ev sahipliği yaptı.
BM uzmanlarına göre, küresel açlığın 2030 yılına kadar düşmeye devam etmesi bekleniyor.
BM Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) baş ekonomisti Máximo Torero, Reuters'a verdiği röportajda, “Önceki yıllara göre büyük fark, bu yıl açlık oranının Afrika dahil tüm kıtalarda, ancak çok çok az da olsa düşmüş olmasıdır” dedi.
Küresel gıda sistemleri için devam eden tehditler nelerdir?
Torero, eğilimin iyimserlik için zemin sunduğunu ancak jeopolitik gerilimlerin ve hava durumu aksaklıklarının küresel gıda sistemleri için önemli tehditler oluşturduğu konusunda uyardı.
En acil endişelerden biri, enerji ve tarımsal girdiler için önemli bir rota olan Hürmüz Boğazı'ndaki nakliye sorunları. Bu kesintiler, yakıt, gübre ve ulaşım fiyatlarını artırarak dünya çapında gıda üretim maliyetlerini yükseltiyor.
Potansiyel olarak güçlü bir El Nino hava modeli, savunmasız bölgelerdeki tarımsal üretimi aksatarak ek baskı oluşturabilir.
Torero, “Umarız eğilim değişmez, ancak şu anda bizi etkileyen birkaç risk var” diye konuştu.
ASYA'NIN İLERLEMESİNDE HİNDİSTAN BAŞI ÇEKİYOR
Asya'daki ilerlemenin büyük kısmı, dünya nüfusunun yaklaşık beşte birine ev sahipliği yapan Hindistan'da yoğunlaştı. Hedeflenmiş refah programları ve artan tarımsal verimliliğin birleşimiyle Hindistan'da açlık oranı %10'un altına düştü.
Diğer yerlerde, Etiyopya, Tanzanya, Zimbabve, Senegal ve Zambiya dahil olmak üzere birçok Afrika ülkesi de ilerleme işaretleri gösterirken, Dominik Cumhuriyeti küresel açlık haritasında artık sınıflandırılmıyor.
Torero, raporun çatışmalar veya felaketlerden kaynaklanan akut gıda güvensizliği yerine kronik, uzun vadeli yetersiz beslenmeyi izlediği için Gazze'deki savaşın küresel açlık rakamlarını önemli ölçüde değiştirmediğini belirtti.
Gazze'ye gıda teslimatlarının son zamanlarda arttığını ve durumun istikrara kavuşmasına yardımcı olduğunu, ancak bölgenin harap olmuş tarım sektörünün yeniden inşasının yıllar alacağını ekledi.
Torero, “İşimiz tarımsal üretimi yeniden tesis etmeye yardımcı olmak çünkü tarım altyapısının önemli bir kısmı yok edildi” dedi.
SAĞLIKLI DİYETLER HALA ULAŞILAMAZ DURUMDA
Sağlıklı beslenmeye erişim neden hala zorlu bir sorun?
Rapora göre, açlıkla mücadelede ilerlemeye rağmen çocuk malnütrisyonu inatla yüksek kalmaya devam ediyor ve kadınlarda anemi kötüleşiyor. Yetişkin obezitesi de istikrarlı bir şekilde artıyor.
Besleyici gıdalara erişim önemli bir zorluk olmaya devam ediyor.
Raporda, satın alma gücü paritesi (SAGP) bazında günlük ortalama 4,28 dolara mal olacağı hesaplanan sağlıklı bir diyeti 2,69 milyar insanın karşılayamadığı tahmin ediliyor.
Afrika'da, insanların %66,1'inin sağlıklı bir diyeti karşılayamamasıyla, satın alma gücü farkı özellikle belirgindi. Bu oran, Asya ve Latin Amerika'dakinin iki katından fazladır.
Torero, Afrika'nın zayıf altyapı, sınırlı soğuk hava depolama tesisleri ve yetersiz ulaşım ağlarının meyve, sebze, süt ve et gibi çabuk bozulan gıdaların maliyetini artırması nedeniyle özel zorluklarla karşı karşıya olduğunu söyledi.
Kıtanın ayrıca, komşu ülkeler arasındaki gıda ticaretini kısıtlayan parçalanmış düzenlemeler ve tarife dışı engeller tarafından engellendiğini de sözlerine ekledi.