Afrika ordu kurdu, mısır, sorgum, darı ve şeker kamışı gibi ürünlere zarar veren yıkıcı bir göçmen zararlıdır. Bu tırtıllar, otlak alanları ve mereleri yok ederek hayvancılık için de dolaylı hasara yol açar.
Güney Afrika'da ordu kurdunun son büyük salgını Şubat-Nisan 2025 tarihleri arasında yaşandı. Salgın, Güney Afrika'nın KwaZulu Natal, Limpopo, Gauteng ve Mpumalanga eyaletlerini ve komşu Zimbabve'yi etkiledi.
Ordu kurduyla mücadele büyük bir zorluk teşkil etmektedir. En yaygın yöntem, piretroid bazlı sentetik bir kimyasal insektisit uygulamasıdır. Ancak bu yöntem, insektisitin yalnızca 1-5 mm uzunluğundaki larval dönemlerde (tırtıllar) etkili olması ve daha büyük larvalara göre zehire daha duyarlı olması nedeniyle tam kontrol sağlamada daha az etkili olmuştur. Böceğin yumurta, larva (tırtıl), pupa ve ergin (güve) evrelerinden oluşan tam bir metamorfozu vardır. Tırtıl evresi en zararlı evredir.
Ben bir entomologum ve çalışmalarım öncelikli olarak ekonomik öneme sahip tarımsal böcek zararlılarının entegre zararlı yönetimine odaklanmaktadır. Özellikle, tarımsal ekosistemlerde böcekler için biyolojik mücadele ajanları olarak hastalık yapıcı (entomopatojen) mantarların ve nematodların kullanımını incelemektedir. Yakın zamanda yayınlanan bir makalede, Afrika ordu kurdunun larval dönemlerini doğal olarak enfekte edip öldüren bir mantar hakkındaki bulgularımı detaylandırdım. Bu, mantarın Güney Afrika'da varlığının ve başarılı bir şekilde izole edilmesinin ilk raporudur.
Güney Afrika'da Afrika Ordu Kurdu Avcısı Mantar Keşfedildi
Afrika ordu kurdu salgınları, esas olarak böceğin larval dönemlerinin yüksek yoğunluklarıyla karakterize edilir: yoğun ordular oluşturarak birlikte hareket ederler.
Bitkilerle beslenir ve ekinlerin yapraklarını tamamen toprağa kadar soyabilir. Kikuyu otu merelerine verilen zarar, hayvanların yiyecek bulamaması anlamına gelir ve zehirlenmeden hastalanabilirler. Bunun nedeni, larvalar otla beslendiğinde, ot böceğe karşı savunma mekanizması olarak siyanik bir kimyasal bileşik salgılamasıdır. Siyanür bileşiği, özellikle sığırlar için olmak üzere, hayvanlar için toksiktir.
Böcek salgınları sırasında etkilenen sığırlarda kikuyu otu zehirlenmesinin klinik belirtileri arasında karın ağrısı, dehidrasyon, aşırı tükürük akışı, yalancı içme (etkilenen hayvanların suya ağızlarını sokmalarına rağmen içmemesi), koordinasyon bozukluğu (kas kontrolünün kaybı, dengesiz ve istemsiz hareketlere yol açar) ve kardiyak ve solunum sıkıntısı yer alır.
KwaZulu Natal'da böcek istilasına uğramış kikuyu otu merelerini incelediğimde, Afrika ordu kurdunun larval dönemlerini öldüren bir şeyin olduğunu gözlemledim. Bu, Metarhizium rileyi mantarının bir izolatı çıktı.
Bu mantar toprakta yaşar ve çeşitli böcek zararlılarını enfekte edip öldüren birçok entomopatojen'den biridir. Tarımda ürünlere ciddi zarar veren zararlıları yönetmek için sıklıkla kullanılırlar. Piyasada çeşitli mantar bazlı insektisitler bulunmaktadır ve etkili oldukları kanıtlanmıştır.
Ölü Afrika ordu kurdu larvalarının, çoğunlukla ot saplarına ve bazıları toprak yüzeyine yapışmış halde, tarlaların geniş alanlarını kapladığını buldum. Bunlar Metarhizium rileyi ile enfekte olmuşlardı. Enfeksiyon, böceklerin kütikül yüzeyindeki eşeysiz sporlar olan beyaz ve yeşil konidiler olarak görünüyordu.
Bu, mantarın Afrika ordu kurduna karşı etkinliğinin ilk gözlemi ve raporuydu. Daha önce, mantarın Filipinler gibi ülkelerde fall armyworm için etkili bir biyolojik mücadele ajanı olduğu bildirilmişti.
Bu keşif, bu organizmayı Güney Afrika'da ve küresel olarak diğer bölgelerde salgın mevsimlerinde kullanılabilecek potansiyel bir biyolojik mücadele ajanı ürünü olarak keşfetme ve geliştirme fırsatı sunmaktadır.
Bu özel mantar türünün ticari ölçekte kitlesel üretimi ve mantarın böcek için bir biyopestisit olarak tescil edilmesi bir sonraki adım olacaktır. Böceğin salgın mevsimlerinde etkili bir şekilde kullanılabilecek yönetim stratejilerine katkıda bulunabilir.
