Bazı NATO müttefikleriyle artan gerilimler ve Kuzey Afrika genelindeki 35 milyar dolarlık askeri yığınağın ortasında, Amerika Birleşik Devletleri Fas'ta bir drone akademisi ve ileri eğitim merkezi kurma planlarıyla Afrika'daki askeri angajmanını derinleştiriyor.
ABD Afrika Komutanlığı (AFRICOM) ve Fas Kraliyet Silahlı Kuvvetleri, 13 Temmuz'da Tan-Tan'da 2030 yılına kadar Afrika Çoklu Alan Eğitim ve Deneyim Merkezi'ni kurmak için bir mutabakat zaptı imzaladı.
Önerilen tesis, bir drone akademisi, çoklu alan eğitim alanı ve askeri personel, akademisyenler ile savunma şirketlerinin gelişmekte olan teknolojileri test edebileceği bir inovasyon merkezi içerecek.
Merkez, Afrika kuvvetlerini drone'ları terörle mücadele operasyonları, gözetleme ve askeri planlamaya entegre etme konusunda eğitecek.
Daha geniş anlamda akademi, Fas'ın Kuzey Afrika'daki Washington'ın en yakın askeri ortaklarından biri olarak konumunu sağlamlaştıracak.
AFRICOM önerilen merkezi kalıcı bir Amerikan askeri üssü olarak belirlememiş olsa da, Sahel, Atlantik ve Afrika'yı Avrupa'ya bağlayan kilit rotalara yakın uzun vadeli bir ABD eğitim ve deneyim varlığı oluşturacak.
Bu nedenle merkez, ABD'nin Nijer'deki iki hava üssünden 2024'teki çekilme de dahil olmak üzere kalıcı askeri varlığındaki daha geniş çaplı bir azalmanın ardından kıtada Washington'a daha kalıcı bir platform sağlayacak.
Kuzey Afrika askeri yığınağı hızlandırıyor
Planlanan merkez, savunma harcamalarının büyük ölçüde Cezayir ve Fas'ın öncülük ettiği Kuzey Afrika'da 2025 yılında 35 milyar dolara ulaştığı hızlı bir askeri yığınağın ortasında geliyor.
Cezayir, Rusya'dan gelişmiş silah alımlarıyla desteklenen askeri harcamalarına geçen yıla göre yüzde 11 artışla 25,4 milyar dolar harcadı.
Fas ise harcamalarını yüzde 6,6 artırarak 6,3 milyar dolara çıkardı ve Afrika'nın en büyük ikinci askeri harcamacısı oldu.
Bölgede Mısır, Libya ve Sudan'daki güvensizliğe, Kızıldeniz'deki aksamalara ve Orta Doğu'daki değişen tehditlere yanıt olarak ayrı bir askeri modernizasyon programı yürütüyor.
Washington denizaşırı üsleri yeniden değerlendiriyor
Afrika'nın ötesinde, Fas projesi, Amerika Birleşik Devletleri'nin İran ile savaş konusunda Avrupalı müttefikleriyle yaşadığı anlaşmazlıkların ardından daha geniş askeri üs ve erişim anlaşmaları ağını gözden geçirmesiyle birlikte geliyor.
Başkan Donald Trump, Almanya, İtalya ve İspanya'yı İran'a karşı ABD askeri operasyonları için yeterli desteği sağlamamakla eleştirdi.
Washington, Almanya Şansölyesi Friedrich Merz'in savaşı yönetme biçimini eleştirmesinin ardından Almanya'dan 5.000 askerin çekileceğini duyurdu. Trump ise Amerikan güçlerini İtalya ve İspanya'dan "muhtemelen" çekmeyi düşüneceğini söyledi.
Trump, "İtalya bize hiçbir yardımda bulunmadı ve İspanya ise korkunç, kesinlikle korkunçtu" dedi.
Bu arka plan karşısında analistler, güney Avrupa'daki kısıtlamaların Amerikan operasyonlarını aksatması durumunda Washington'ın Fas'ta daha fazla erişim arayabileceğini öne sürdü.
Barselona Üniversitesi'nde siyaset bilimi profesörü Rafa Martínez, Reuters'a verdiği demeçte, ABD'nin "kesinlikle Fas'taki üsleri kullanmayı veya Fas ile şu anda İspanya'da yürüttüğü operasyonları gerçekleştirebilmesi için bir anlaşmaya varmayı seçeceğini" söyledi.
African Lion modeli test edecek
African Lion 2027, 2026 tatbikatından yararlanarak önerilen merkez için bir konsept kanıtı olarak hizmet edecek. Bu tatbikat, Fas, Gana, Nijerya ve ABD'den personeli drone operasyonları, keşif ve hedef belirleme konularında eğitti.
General Dagvin Anderson, "Afrika Çoklu Alan Eğitim ve Deneyim Merkezi, her iki ulusun da hazırlık düzeyini ve yeteneklerini artıracaktır" dedi.
"Bu ortaklık, ABD ve Afrika savunma sanayi tabanları ile akademik kurumların gelişmekte olan teknolojilerde ölçeklenebilir, uyarlanabilir çözümler üzerinde deneyler yapması, yenilikler geliştirmesi ve bunları hayata geçirmesi için harika bir fırsat sunuyor."