Dünya çapında 1.5 milyar insanı etkileyen işitme kaybı, özellikle düşük ve orta gelirli ülkelerde büyük bir halk sağlığı sorunudur. Afrika'da 136 milyon insan işitme kaybıyla yaşarken, bu kişilerin sadece %2'si işitme cihazına erişebiliyor. Bu durum, dil gelişimi, eğitim ve üretkenlik üzerinde olumsuz etkilere yol açarken, bunama riskini de artırıyor. Mevcut bakım hizmetlerine erişimdeki yetersizlikler (yetersiz odyolog sayısı, yüksek maliyetler, damgalanma) bu sorunu derinleştiriyor. Ancak, uzman olmayanların klinik dışı ortamlarda işitme bakımı sunmasını sağlayan yeni çözümler umut veriyor.
Önleyici Toplum Bakımını Kimin Sağladığını Yeniden Düşünmek
Geleneksel işitme bakım modeli, uzmanların bol olduğu yerlerde işlese de, odyologların uzak olduğu bölgelerde ölçeklenemiyor. Pretoria Üniversitesi'ndeki araştırmacılar, uzman olmayan toplum sağlığı çalışanlarının akıllı telefonlar ve tabletler aracılığıyla temel işitme bakımı adımlarını gerçekleştirmesini sağlayacak bir model geliştiriyor. Bu yaklaşım, Güney Afrika'daki düşük gelirli topluluklarda başarıyla uygulanıyor.
Süreç, işitme testi, kulak muayenesi, işitme cihazı denemesi, uygun fiyatlı cihazın takılması ve uzaktan destek gibi adımları içeriyor. hearX Vakfı gibi kuruluşlar, toplum sağlığı çalışanlarını eğitiyor ve yönetiyor.
Gerçekten İşe Yarıyor mu?
Toplum sağlığı çalışanları tarafından sunulan işitme cihazı hizmetleri, geleneksel klinik tabanlı bakımla karşılaştırılabilir düzeyde kullanım, memnuniyet ve yaşam kalitesi sağlıyor. İnsanların %70'inden fazlası altı ay sonra cihazlarını kullanmaya devam ediyor. Bu başarının arkasında, otomatik testlere dayalı uygun fiyatlı değerlendirme teknolojileri ve önceden ayarlanmış, şarj edilebilir işitme cihazları yatıyor. Bu gelişmeler, özellikle tek kullanımlık pillere erişimin zor olduğu fakir topluluklarda önemli bir engeli ortadan kaldırıyor.
Ancak, bu modelin mükemmel olmadığını belirtmek gerekir. Mevcut kanıtlar genellikle küçük çalışmalardan geliyor ve damgalanma gibi sosyal engeller hala devam ediyor. Yerel inançlara ve dile dayalı, güvenilir yerel figürler tarafından verilen eğitimler, damgalanmayla mücadelede daha etkili oluyor.
Şimdi Ne Olmalı?
İşitme bakımına yapılan yatırımın halk sağlığı açısından getirisi oldukça yüksek. Dünya Sağlık Örgütü, küresel kulak ve işitme bakımının maliyetinin düşük olduğunu, ancak uzun vadede sağlık, üretkenlik ve toplumsal kazanımlarda büyük bir geri dönüş sağladığını belirtiyor. Bu alanda eksik olan tek şey siyasi irade. Hükümetlerin, işitme bakımını ulusal sağlık sigortası planlarına dahil etmesi, ithalat vergilerini kaldırması ve toplum sağlığı çalışanlarının eğitimine yatırım yapması gerekiyor. Mevcut odyologların da bu toplum temelli hizmetleri desteklemesi ve denetlemesi büyük önem taşıyor.
Milyonlarca insana işitme bakımını ulaştırmak için iyi teknoloji kadar, toplumda yardım etmeye donatılmış ve güvenilen insanlara da ihtiyaç duyuluyor.
Kaynak: The Conversation Africa