Afrika'nın en büyük petrol rafinerisi olan Dangote Rafinerisi, akaryakıt ürünleri için yeni bir fiyatlandırma sistemini uygulamaya koydu. Rafineri, Premium Motor Spirit (PMS), yani benzin için depo teslim fiyatını litre başına 0,779 ABD doları olarak belirleyerek, naira bazlı işlemlerden ABD dolarına geçiş yapıyor.
Bu geçiş, Federal Hükümet'in Ekim 2024'te uygulamaya koyduğu 'petrol karşılığı naira' (naira-for-crude) planının bir parçası olarak uygulanan, rafinerinin akaryakıt satışlarında naira kullanımını sona erdiriyor.
Dangote Rafinerisi'nde Yeni Fiyatlandırma Sistemi Nedir?
Yeni fiyatlandırma tarifesine göre, Otomotiv Gaz Yağı (dizel) litre başına 1,087 ABD doları, Havacılık Türbini Keroseni (ATK) ise 0,942 ABD doları olacak. Kıyı teslimatlı benzin ton başına 1.044,62 ABD dolarından satılacak.
Rafineri, pazarlamacılara ve müşterilere gönderdiği bildirimde, daha önce düzenlenen ve naira cinsinden olan Proforma Faturalar (PFI) ve Anlaşma Özetlerinin artık geçerli olmadığını belirtti.
Bildiride şu ifadeler yer aldı: “9 Temmuz 2026 tarihli, Naira'dan ABD Doları'na geçişimizle ilgili e-postamızın ardından, yayınlanan tüm Naira Kıyı ve Depo PFI'larının/Anlaşma Özetlerinin artık geçersiz olduğunu ve bunlara karşı herhangi bir ödeme yapılmaması gerektiğini lütfen unutmayın. Her ürün için geçerli olan USD fiyatları, bugün, 13 Temmuz 2026 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere aşağıda sunulmuştur.”
Dangote, bu politika değişikliğinin Sıvılaştırılmış Petrol Gazı (LPG) üzerinde herhangi bir etkisi olmadığını ve LPG'nin mevcut ödeme düzenlemeleriyle alınıp satılmaya devam edeceğini vurguladı.
Neden Dolar Bazlı Fiyatlandırmaya Geçildi?
Sektör kaynaklarına göre, rafineri, ham petrol alımında kullanılan para birimi ile rafine ürünlerin satışında kullanılan para birimi arasındaki artan farkı gidermek amacıyla dolar bazlı fiyatlandırma modelini benimsedi.
Kaynaklar, Nijerya Ulusal Petrol Şirketi Limited (NNPCL) tarafından sağlanan ham petrolün daha büyük bir kısmının dolarla faturalandırılmasına rağmen, yurt içi benzin satışlarının çoğunun hala naira ile yapıldığını ve bunun da rafineriyi kur riskiyle karşı karşıya bıraktığını belirtti.
Bu Değişiklik Nijerya Petrol Sektörünü Nasıl Etkileyecek?
Bu değişikliğin, Nijerya'nın petrol ürünleri sektörünü etkilemesi muhtemeldir. Zira Dangote'den doğrudan yakıt alan pazarlamacılar artık ürünleri dolar bazlı fiyatlarla satın alacak.
Ancak, perakende akaryakıt fiyatları döviz kurları, ulaşım maliyetleri, vergiler ve pazarlamacı marjları gibi çeşitli faktörler tarafından belirlenmeye devam edecek.
Bu düzenleme aynı zamanda, yerel rafineriyi desteklemek, döviz talebi üzerindeki baskıyı azaltmak ve yurt içi petrol fiyatlarını istikrara kavuşturmaya yardımcı olmak amacıyla tasarlanan Nijerya'nın 'petrol karşılığı naira' stratejisinin sürdürülebilirliği hakkında yeni endişeler doğuruyor.
Geçen yıl Mart ayında Dangote Rafinerisi, 'petrol karşılığı naira' döviz düzenlemesiyle ilgili çözülmemiş sorunlar nedeniyle yakıt teslimatını Nijerya pazarıyla sınırlamayı düşünmüştü.
O dönemde, rafinerinin Batı Afrika ülkesinde benzini, ancak ABD doları cinsinden satmaya devam etmeyi düşündüğü görülüyordu.
Rafinerinin benzini döviz cinsinden satma kararı, satış karları ile ham petrol satın alma taahhütleri arasındaki dengesizlikten kaynaklanıyordu.