BM vergi sözleşmesi üzerine beşinci müzakere turu bugün New York'ta açılıyor; üç taslak metin ve çözülmemiş bir soru var: Devletler anlaşmaya imza atıp ona güç veren protokolleri atlayabilir mi?
BM Vergi Anlaşması Müzakerelerinde 'Çıkış Kapısı' Tartışması Nedir?
2 Ağustos'ta yayımlanan yeni araştırma, Nijerya'nın çok uluslu şirketleri tekil firmalar olarak vergilendirmesinden elde edeceği yıllık kazancı 2,5 milyar dolar olarak gösteriyor; ancak bu, işletme kurallarının gerçekten bağlayıcı olması durumunda geçerli.
Bu kaymadan en çok zarar görmesi beklenen ülkeler, çekinceler ve muafiyetler konusunda en çok netlik talep edenler.
100'den fazla ülkeden delegeler, sınır ötesi vergilendirme kurallarını OECD'den Birleşmiş Milletler'e taşıyacak anlaşma olan Uluslararası Vergi İşbirliği Çerçeve Sözleşmesi üzerine beşinci müzakere turu için BM genel merkezinde bir araya geliyor. Oturum 13 Ağustos'a kadar sürecek. Masada üç taslak metin bulunuyor: sözleşmenin kendisi, sınır ötesi hizmetlerin vergilendirilmesine ilişkin bir protokol ve vergi uyuşmazlıklarına ilişkin bir diğeri.
Muhtemelen hakim olacak soru, anlaşmanın ne söylediği değil. Kimin ona uyması gerektiği.
Taslak sözleşmenin bir maddesi, bir devletin "bir protokole taraf olmadıkça, protokol tarafından bağlı olmayacağını" belirtiyor. Bu, bir ülkenin sözleşme taahhütlerini onaylayıp, bunları yerine getirecek mekanizmayı içeren protokolleri reddedebileceği anlamına geliyor. İsrail ve Portekiz gibi ülkeler, protokollerin sözleşmenin yükümlülüklerini yerine getirmek için esaslı olduğunu ve bu nedenle fiili olarak zorunlu olabileceğini belirtmişlerdir.
Çok Uluslu Şirketlerin Tekil Firmalar Olarak Vergilendirilmesi Hangi Ülkeleri Nasıl Etkileyecek?
Sayılarla İfade Edilen Riskler
Vergi Adaleti Ağı ve Kamu Hizmetleri Uluslararası tarafından yayımlanan bir araştırma, bu durumun potansiyel maliyetlerini ortaya koyuyor. Araştırmaya göre, çok uluslu şirketlerin tekil firmalar olarak vergilendirilmesi durumunda Nijerya'nın yıllık vergi geliri 2,5 milyar dolar artacak. Güney Afrika 8,9 milyar dolar, Kenya 1,3 milyar dolar, Kamerun 452 milyon dolar ve Gana 377 milyon dolar kazanacak. Düşük gelirli ülkeler toplu olarak yılda yaklaşık 3,6 milyar dolar ek gelir elde edecek.
Tersine, İrlanda bu gruplardan yılda yaklaşık 11,2 milyar dolar, Singapur 8 milyar dolar, İsviçre 5,4 milyar dolar ve Hollanda 3,2 milyar dolar vergi kaybı yaşayacak. Bu ülkeler, müzakerelerde çekinceler ve muafiyetler konusunda en çok netlik talep edenler arasında yer alıyor.
BM Vergi Anlaşması Taslaklarındaki Kritik Boşluklar Nelerdir?
Taslaklardaki Üç Kritik Boşluk
İsteğe bağlı çıkış kavgası dışında, taslaklardaki üç boşluk, Afrika vergi dairelerinin elde edeceklerini belirleyecek.
Birincisi, hizmet protokolünün bir vergi anlaşmasının zaten mevcut olduğu durumlarda protokolün ne zaman yürürlüğe gireceğini yöneten alt paragrafıdır. Operatif dil henüz yazılmamış durumda.
İkincisi oran. Hizmet protokolü, düşük vergi eşiği de dahil olmak üzere, tavanları tamamen geçersiz kılan dört boş oran yer tutucusu taşıyor. Henüz hiçbir Afrika devleti yazılı olarak bir rakam sunmadı.
Üçüncüsü, uyuşmazlık protokolünün çekince maddesinde yer alıyor; burada madde referansları boş. Bu boşluklara neyin gireceği, tek bir yetkili makamın tek başına tetikleyebileceği zorunlu tahkimin zorunlu mu yoksa kaçınılabilir mi olduğunu belirler.
Sözleşmenin bilgi değişimi maddesi de tamamen köşeli parantez içinde kalıyor, bu da nihai anlaşmanın böyle bir hüküm içermeyebileceği olasılığını açık bırakıyor. Karşılıklı yardım maddesi ise zayıflatıldı.
Afrika maliye bakanlıkları için önümüzdeki on gün içindeki pratik test dar kapsamlıdır. Kaynak vergilendirme haklarını tanıyan ancak her operasyonel mekanizmayı isteğe bağlı bırakan bir anlaşma, diplomatik bir başarı ve mali bir olay olmayacaktır.
Kaynak: Ecofin Agency