Kamerun'un Orta Afrika Ekonomik ve Parasal Topluluğu (CEMAC) kamu borç piyasasındaki Hazine menkul kıymetlerinin toplam değeri, Temmuz 2026 sonunda 2 trilyon CFA frankını (CFA) aştı. Ancak, önceki iki yıldaki hızlı artışların ardından yıllık büyüme oranında keskin bir yavaşlama yaşandı.
Merkezi Afrika Devletleri Bankası (BEAC) tarafından yayınlanan aylık istatistiklere göre, 31 Temmuz itibarıyla toplam borç stoku 2,061 trilyon CFA'ya ulaştı. Bu rakam, bir önceki yıla göre 80,4 milyar CFA'lık bir artışa, yani %4,1'lik bir büyümeye işaret ediyor.
Kamerun, bölgesel piyasada üçüncü en büyük devlet menkul kıymetleri stokuna sahip ülke oldu. Gabon 3,424 trilyon CFA ile ilk sırada yer alırken, Kongo 3,041 trilyon CFA ile ikinci sırada bulunuyor. Kamerun, CEMAC'ın altı üye ülkesi genelindeki toplam 10,561 trilyon CFA'lık devlet menkul kıymetlerinin %19,5'ini oluşturuyor.
Yıllık Büyüme %4,1'e Geriledi
Temmuz 2025 ile Temmuz 2026 arasındaki artış, önceki iki yıla kıyasla önemli bir yavaşlama anlamına geliyor. Kamerun'un vadesi geçmiş menkul kıymetleri, Temmuz 2023 ile Temmuz 2024 arasında 293 milyar CFA (%23,7) artmıştı. Ardından, Temmuz 2024 ile Temmuz 2025 arasında bu artış 452,2 milyar CFA'ya (%29,6) ulaşmıştı.
Son yıllık artış ise 80,4 milyar CFA'ya düştü. Ancak bu yavaşlama, stokun düşmeye başladığı anlamına gelmiyor. Sadece Temmuz 2026'da stok, Haziran ayındaki 2,009 trilyon CFA'dan 2,061 trilyon CFA'ya yükselerek aylık bazda %2,59'luk bir artış gösterdi.
Vadesi geçmiş menkul kıymetler, Hazine'nin belirli bir dönemde ihraç ettiği toplam borç miktarından farklıdır. Bu rakam, belirli bir tarihte ödenmemiş menkul kıymetleri temsil eder ve hem yeni ihraçları hem de geri ödemeleri yansıtır. Dolayısıyla, vadesi geçmiş stokun kendisi, yavaşlayan yıllık büyümenin daha düşük fon toplama, daha hızlı geri ödemeler veya her ikisinin bir kombinasyonundan kaynaklanıp kaynaklanmadığını tek başına gösteremez.
Borçlanma Maliyetleri Bir Yıl Öncesine Göre Düştü
Daha yüksek finansman maliyetleri de tek başına yavaşlayan artışı açıklamaz. Kamerun'un BTA (Hazine Bonosu) olarak bilinen Hazine bonolarının ortalama maliyeti, bir yıl önceki %7,10'dan Temmuz 2026'da %6,97'ye düştü. OTA (Hazine Tahvili) olarak bilinen Hazine tahvillerinin ortalama maliyeti ise %8,29'dan %7,36'ya daha keskin bir düşüş gösterdi.
Buna rağmen borçlanma, piyasanın önceki gelişim dönemlerine kıyasla hala önemli ölçüde daha pahalı. Haziran 2018'de Kamerun'un ortalama BTA maliyeti %2,81 iken, Temmuz 2026'da bu oran yaklaşık %7 seviyesindeydi.
Tahviller Stokun Üçte İkisinden Fazlasını Oluşturuyor
Kamerun'un vadesi geçmiş toplam 2,061 trilyon CFA'lık menkul kıymetlerinin 1,394 trilyon CFA'sı (%67,6) Hazine tahvillerinden oluşuyor. Bir yıl içinde vadesi dolan Hazine bonoları ise kalan 666,9 milyar CFA'yı (%32,4) oluşturuyor.
Birincil aracılar 1,433 trilyon CFA ile Kamerun menkul kıymetlerinin %69,5'ini elinde bulundururken, kurumsal yatırımcılar 562,1 milyar CFA (%27,3) ile ikinci sırada yer aldı. Kamerun merkezli yatırımcılar ise vadesi geçmiş stokun yaklaşık %83'üne denk gelen 1,711 trilyon CFA'ya sahipti.
BEAC tarafından organize edilen bu piyasa, devlet finansmanı için önemli bir kaynak haline gelmiş olsa da, Kamerun'un tek bölgesel finansman kanalı değildir. Hükümet ayrıca Orta Afrika Menkul Kıymetler Borsası (BVMAC) aracılığıyla da sermaye topluyor. 2023 yılında BVMAC üzerinden yapılan çok dilimli bir tahvil ihracıyla 176,3 milyar CFA fon sağlamıştı.
Kaynak: Business in Cameroon